Login

Ik schenk, ik schenk niet, ik schenk, ik schenk niet, …


Gepubliceerd door: Johan Lemmens



Bloem Heel wat mensen zijn er zich van bewust dat, indien ze niets doen, de fiscus met een groot deel van hun vermogen aan de haal zal gaan. Tijdens het leven kan men zich door schenkingen reeds ontdoen van het ‘overtollige’. De lage schenkingsrechten en de rechtszekerheid zorgen ervoor dat deze techniek steeds vaker wordt gebruikt. Toch wenst niet iedereen zich tijdens het ‘aardse bestaan’ te verarmen. Niet omdat men niet kan maar omdat uiteindelijk de wil om te schenken ontbreekt. De schrik om zich tot op de onderbroek uit te kleden is hier niet zelden vreemd aan. Voor zij die niet willen schenken en toch de belastingsdruk op de nalatenschap willen beperken, kan een “ik-opa testament” soelaas brengen.




In tegenstelling tot een schenking is een testament herroepbaar. Dat is voor velen al een belangrijk punt. Het grote nadeel van een testament zijn de successierechten. Welnu, het ik-opa testament kan een interessante fiscale oplossing bieden. Door in het testament een specifieke clausule op te nemen wordt een grote besparing gerealiseerd, zonder dat de grootouder tijdens het leven hiervan enige hinder ondervindt.

De techniek bestaat erin dat in het testament van de grootouder de kinderen worden aangesteld als algemeen legataris. Sterk vereenvoudigd wil dit zeggen dat de kinderen alle goederen van de grootouder zullen verkrijgen bij diens overlijden. Er wordt echter een voorwaarde aan gekoppeld: de kinderen zijn er namelijk toe verplicht om op hun beurt bij hun overlijden, een bepaald bedrag uit te keren aan hun eigen kinderen (de kleinkinderen van de grootouder). Deze erven van hun grootouder dus een schuldvordering op hun eigen ouder. Een schuldvordering die pas later bij het overlijden van de ouder zal worden uitgekeerd. Civielrechtelijk is het mogelijk dat, door de spreiding, de reserve van de kinderen wordt aangetast. Zij zullen hiervan echter niet veel hinder ondervinden aangezien de schuldvordering slechts bij hun eigen overlijden dient te worden uitbetaald.

Door dit legaat op te nemen in het testament, wordt de fiscale druk fors verminderd. De kleinkinderen erven immers een deel dat anders eerst bij hun ouder zou zijn beland. Anders gesteld: dubbele belasting wordt vermeden. Op het moment van overlijden van de grootouder betaalt het kind successierechten op de nalatenschap van de grootouder (minus het bedrag dat aan het kleinkind is verschuldigd). De kleinkinderen betalen op de schuldvordering de verschuldigde successierechten, tegen contante waarde. De nalatenschap van de grootouder wordt dus volledig belast.

Wat is nu de besparing ? Bij het overlijden van de grootouder is dit de spreiding van de nalatenschap over meerdere personen waardoor elk op een kleiner bedrag belasting betaald. Merk hierbij op dat de successierechten vanaf 250.000 euro niet minder dan 27 % bedragen. Het is dus aangeraden om (net) onder deze grens te blijven zodat tarieven van 3% en 9% gelden.

Bij het overlijden van het kind betalen de kleinkinderen successierechten op de nalatenschap. Op dit ogenblik wordt er nogmaals een besparing gerealiseerd aangezien de kleinkinderen de schuldvordering die ze hebben tegenover hun ouder tegen de reële waarde mogen aftrekken van de nalatenschap. Deze reële waarde zal afhankelijk zijn van de leeftijd van het kind op het ogenblik van het overlijden van de grootouder.

Moraal van het verhaal ? Door te spreiden over kinderen en kleinkinderen kan ook middels testament een aanzienlijke besparing worden gerealiseerd: eerste maal bij het overlijden van de grootouder en tweede maal bij het overlijden van een kind.




Decabooter - (08/10/2007 - 13:15)


Is de techniek van het 'ik-opa testament ' beperkt tot de voor het ogenblik in leven zijnde kleinkinderen of kunnen de niet-geboren kleinkinderen daar over gebruik van maken?
Kan dit beperkt worden tot een bepaald bedrag? eventueel verhoogd met de index?

Bedankt

A. DECABOOTER


Johan Lemmens - (08/10/2007 - 21:04)


Om te kunnen erven moet het kleinkind bestaan, lees verwekt zijn. Nog niet geboren kindjes zijn gelijkgesteld met geboren kinderen op voorwaarde dat ze levend en levensvatbaar ter wereld komen (gedurende een zekere tijd zelfstandig kunnen blijven leven). Het bestaan als mens is een voorwaarde om te kunnen erven (art. 725 BW) Er geldt trouwens een vermoeden iuris tantum (tegenbewijs is dus mogelijk) omtrent de verwekkingsperiode, met name tussen de 180ste en 300ste dag voor de geboorte.
Het bedrag kan zeker beperkt worden, in het kader van fiscale optimalisatie kan een plafondbedrag van 250.000 euro worden vooropgesteld (hierboven spelen immers de tarieven van 27%). Het indexeren van dit bedrag is niet aan de orde maar zoals u allicht bekend kan een testament steeds worden herroepen.
Is dit voldoende duidelijk ?


Ferdie - (04/03/2008 - 17:39)


Als de clausule in werking is en het kind van de overleden grootouder nog leeft, dient het kleinkind het verkregen vermogen dan wel op te geven bij de belasting (in box3)?
Wordt het kleinkind dan niet jaarlijks belast met geld welk nog niet onvangen is?

Bedankt


Johan Lemmens - (11/03/2008 - 21:32)


Ferdie,

Het kleinkind zal éénmalig successierechten betalen op de schuldvordering die het heeft tov van zijn ouder. Het is correct dat het kleinkind betaalt op een som (lees vordering) die het nog niet heeft ontvangen (en waarvan het de facto niet zeker is dat de vordering zal kunnen worden betaald bij het overlijden van zijn ouder).


Joke - (09/09/2008 - 01:04)

Is het ik-opa testament ook geldig/toepasbaar in België of enkel in Nederland?

Johan Lemmens - (13/09/2008 - 11:07)


Joke,

Het ik-opa testament is perfect bruikbaar in België.


eric jansens - (05/09/2009 - 11:47)


betaalt het kleinkind bij het overlijden vd grootouder successierechten op het totaal vd schuldvordering of enkel op de naakte eigendom ervan (want het kind erft het vruchtgebruik?)?

merci


1253 keer bekeken

Rubrieken: Successierechten

Tags: planning successierechten testament Vermogen







Favoriete tweets van TaxWorld